Klimatyzacja pracuje, temperatura w pomieszczeniu wynosi przyjemne 22 stopnie, a mimo to po kilku godzinach trudno wytrzymać w biurze. Powietrze wydaje się ciężkie, pracownicy narzekają na senność, a otwarcie okna przynosi ulgę tylko na chwilę. Taka sytuacja wcale nie jest rzadkością. Problem polega na tym, że chłodzenie powietrza i jego wymiana to dwa zupełnie różne procesy. Nawet wydajny klimatyzator nie zastąpi prawidłowo działającej wentylacji, jeśli nie zapewnia dopływu świeżego powietrza z zewnątrz.
Chłodno, ale wciąż duszno – skąd bierze się ten problem?
W wielu biurach klimatyzacja jest podstawowym sposobem zapewniania komfortu termicznego. Latem pozwala utrzymać odpowiednią temperaturę, a w okresach przejściowych niektóre urządzenia wykorzystuje się również do ogrzewania pomieszczeń. Gdy jednak w biurze przez kilka godzin przebywa kilkanaście osób, sama regulacja temperatury przestaje wystarczać.
Każdy pracownik oddycha, zużywając tlen i wydzielając dwutlenek węgla. W pomieszczeniu pojawiają się także zapachy oraz zanieczyszczenia pochodzące z wyposażenia, materiałów wykończeniowych czy stosowanych środków czystości. Jeżeli świeże powietrze nie napływa w odpowiedniej ilości, jego jakość stopniowo się pogarsza.
Szczególnie dobrze widać to w niewielkich salach konferencyjnych. Kilka osób rozpoczyna spotkanie w komfortowych warunkach, lecz po godzinie uczestnicy zaczynają odczuwać zaduch. Klimatyzator nadal utrzymuje ustawioną temperaturę, więc trudno podejrzewać go o nieprawidłowe działanie. Przyczyną może być po prostu niewystarczająca wymiana powietrza.
Warto jednak pamiętać, że uczucie duszności nie zawsze oznacza problem wyłącznie z wentylacją. Podobny dyskomfort mogą powodować zbyt wysoka temperatura, nieodpowiednia wilgotność albo zanieczyszczenia obecne w pomieszczeniu. Dlatego zamiast od razu wymieniać urządzenia, lepiej najpierw ustalić rzeczywistą przyczynę problemu.
Klimatyzacja a wentylacja – dwa systemy, dwa różne zadania
Podstawowym zadaniem typowego klimatyzatora jest regulowanie temperatury powietrza. Urządzenie pobiera powietrze z pomieszczenia, schładza je lub ogrzewa, a następnie kieruje z powrotem do wnętrza. W przypadku popularnych klimatyzatorów typu split proces ten odbywa się przede wszystkim w obiegu wewnętrznym, bez doprowadzania świeżego powietrza z zewnątrz.
Wentylacja odpowiada natomiast za usuwanie zużytego powietrza i dostarczanie w jego miejsce świeżego. Może działać w sposób naturalny, wykorzystując różnice ciśnienia i temperatury, albo mechaniczny, przy pomocy wentylatorów i odpowiednio zaprojektowanej instalacji.
Nie oznacza to, że klimatyzacja i wentylacja muszą funkcjonować niezależnie. W większych budynkach biurowych stosuje się rozbudowane systemy, które łączą wymianę powietrza z jego ogrzewaniem, chłodzeniem i filtracją. Wszystko zależy od rodzaju instalacji oraz sposobu jej zaprojektowania.
Właśnie dlatego zakup kolejnego klimatyzatora nie musi rozwiązać problemu zaduchu. Jeśli do pomieszczeń nie dociera wystarczająca ilość świeżego powietrza, zwiększenie mocy chłodniczej może poprawić temperaturę, ale nie usunie przyczyny pogarszającej się jakości powietrza.
Po czym poznać, że wymiana powietrza w biurze jest niewystarczająca?
Jednym z pierwszych sygnałów są skargi pracowników. Jeżeli w określonych pomieszczeniach regularnie pojawia się uczucie zaduchu, a sytuacja poprawia się po otwarciu okien, warto sprawdzić działanie wentylacji. Szczególnie niepokojące są problemy występujące w salach konferencyjnych, niewielkich gabinetach i pomieszczeniach socjalnych, w których okresowo przebywa więcej osób.
Pomocnym narzędziem może być miernik stężenia dwutlenku węgla. CO₂ jest naturalnym składnikiem wydychanego powietrza, dlatego jego poziom w zajętym pomieszczeniu może pośrednio wskazywać, czy wentylacja zapewnia odpowiednią wymianę powietrza. Wysokie i utrzymujące się stężenia, szczególnie przekraczające 1500 ppm, są sygnałem, że należy przyjrzeć się warunkom wentylacji. Sam odczyt nie stanowi jednak pełnej oceny jakości powietrza – znaczenie mają również liczba osób, czas przebywania w pomieszczeniu oraz charakter instalacji.
Innym objawem mogą być utrzymujące się zapachy, które nie znikają mimo pracy urządzeń chłodzących. W niektórych obiektach pojawia się również nadmierna wilgoć, choć jej przyczyn należy szukać szerzej, uwzględniając między innymi sposób użytkowania pomieszczeń i ewentualne zawilgocenie budynku.
Warto zwrócić uwagę także na historię samego biura. Zdarza się, że instalację zaprojektowano dla znacznie mniejszej liczby pracowników. Po kilku latach firma się rozwija, w pomieszczeniu przeznaczonym dla czterech osób pracuje osiem, a dawna sala spotkań zostaje podzielona na dwa mniejsze gabinety. Wentylacja, której parametrów nie dostosowano do nowych warunków, może nie zapewniać już odpowiedniej wymiany powietrza.
Dlaczego otwieranie okien nie zawsze rozwiązuje problem?
Najprostszą reakcją na zaduch jest otwarcie okna. W wielu przypadkach to skuteczny sposób na chwilowe przewietrzenie pomieszczenia. Trudno jednak traktować go jako rozwiązanie wszystkich problemów z wymianą powietrza.
Latem otwieranie okien może powodować napływ gorącego powietrza, przez co klimatyzacja musi pracować intensywniej. Zimą sytuacja wygląda odwrotnie – wietrzenie prowadzi do wychładzania wnętrz i zwiększa zapotrzebowanie na ogrzewanie. Dochodzi do tego hałas uliczny, pył, spaliny oraz inne zanieczyszczenia, które w ruchliwych częściach miasta mogą utrudniać regularne otwieranie okien.
Nie bez znaczenia jest też układ pomieszczeń. W głębokich biurach, gdzie okna znajdują się tylko po jednej stronie budynku, zapewnienie skutecznej wymiany powietrza bywa trudniejsze. W dodatku intensywność naturalnego przewietrzania zależy od warunków atmosferycznych, przede wszystkim wiatru i różnicy temperatur.
Odpowiednio zaprojektowana wentylacja mechaniczna pozwala w większym stopniu kontrolować ilość dostarczanego i usuwanego powietrza. W zależności od potrzeb może być wyposażona w filtry, układy regulacji wydajności czy odzysk ciepła. Nie każdy budynek wymaga takiego samego systemu, dlatego decyzja o jego zastosowaniu powinna wynikać z warunków technicznych i rzeczywistych potrzeb użytkowników.
Jak poprawić wentylację w istniejącym biurze lub lokalu usługowym?
Jeżeli w budynku działa już instalacja wentylacyjna, nie należy z góry zakładać, że potrzebna będzie jej całkowita wymiana. Niekiedy przyczyną problemów są zabrudzone elementy systemu, nieprawidłowa regulacja przepływu powietrza albo zmiany w aranżacji wnętrz, których nie uwzględniono podczas modernizacji.
Dobrym początkiem jest sprawdzenie stanu technicznego instalacji oraz wykonanie pomiarów. Pozwalają one ustalić, ile powietrza rzeczywiście dociera do poszczególnych pomieszczeń i czy uzyskiwane wartości odpowiadają potrzebom użytkowników. Warto również sprawdzić drożność kanałów, działanie wentylatorów oraz stan filtrów, jeśli występują w danym systemie.
Czasami wystarczy odpowiednia regulacja lub przywrócenie sprawności istniejących urządzeń. W innych przypadkach konieczna okazuje się rozbudowa instalacji, zmiana rozmieszczenia punktów nawiewnych i wywiewnych albo zaprojektowanie nowego systemu wentylacji mechanicznej.
Takie prace warto powierzyć firmie posiadającej doświadczenie zarówno w projektowaniu, jak i wykonywaniu instalacji. Przedsiębiorcy, których interesuje wentylacja na Śląsku, mogą skorzystać z oferty AirClean z Chorzowa. Firma zajmuje się projektowaniem, montażem, uruchamianiem i regulacją instalacji wentylacyjnych w biurach, lokalach usługowych oraz innych obiektach. Zakres prac ustalany jest indywidualnie, z uwzględnieniem przeznaczenia budynku, możliwości technicznych i sposobu korzystania z pomieszczeń.
Szczególnie w funkcjonujących biurach ważne jest właściwe zaplanowanie modernizacji. Prowadzenie kanałów wentylacyjnych, montaż urządzeń czy prace w przestrzeni nad sufitem podwieszanym mogą wymagać czasowego wyłączenia części pomieszczeń z użytkowania. Dobrze przygotowany projekt pozwala wcześniej przewidzieć takie utrudnienia i odpowiednio zorganizować prace.
Dobra temperatura to nie wszystko. Warto zadbać również o jakość powietrza
Właściciele i zarządcy biur coraz częściej inwestują w klimatyzację, ponieważ jej działanie jest łatwo odczuwalne. Wystarczy kilkanaście minut, aby w nagrzanym pomieszczeniu zrobiło się chłodniej. Znacznie trudniej zauważyć, czy równocześnie zapewniona jest odpowiednia wymiana powietrza.
Tymczasem oba systemy pełnią ważne, choć odmienne funkcje. Klimatyzacja odpowiada przede wszystkim za komfort termiczny, a wentylacja pomaga utrzymywać właściwą jakość powietrza wewnętrznego. Dopiero ich odpowiednie współdziałanie pozwala stworzyć warunki dopasowane do potrzeb osób korzystających z budynku.
Jeżeli więc w biurze regularnie robi się duszno mimo działającej klimatyzacji, nie warto od razu inwestować w kolejne urządzenie chłodzące. Rozsądniej zacząć od sprawdzenia, jak działa wentylacja i czy odpowiada obecnemu sposobowi użytkowania pomieszczeń. Czasem stosunkowo niewielka zmiana wystarczy, by poprawić codzienny komfort pracy.
Artykuł sponsorowany
